Ngày phát hành đầu tiên


Hiện có nhiều nguồn tài liệu khác nhau về thời điểm phát hành của bộ tem này. Theo Danh mục tem Bưu chính Việt Nam 1945-2005, bộ tem được phát hành vào năm 1951, bao gồm 3 mẫu tem có răng: 100đ màu xanh, 100đ màu nâu và 200đ đỏ. Danh mục Scott, Stanley Gibbons đều chỉ ra có 2 đợt phát hành rõ rệt, một đợt phát hành năm 1951 (100đ xanh không răng, 100đ nâu không răng, 200đ đỏ có răng), một đợt phát hành năm 1955 (100đ xanh có răng, 100đ nâu có răng, 200đ đỏ không răng). Cuốn danh mục tem Bưu chính Việt Nam 1945-1975 do Hội Tem Việt Nam cùng với Công ty Tem Việt Nam đồng biên soạn nêu 3 mẫu tem này không phát hành cùng ngày mà lẻ tẻ con trước, con sau. Sắc lệnh số 23-SL ban hành ngày 14/5/1951 nêu Bộ Giao thông Công chính được phép phát hành 2 loại tem thư Chủ tịch Hồ Chí Minh mệnh giá 20đ và 100đ nhưng trong bối cảnh lạm phát tăng nhanh, mẫu 20đ đã không được phát hành do cước thư trong nước năm 1951 là 100đ.

BẢNG 1: CƯỚC THƯ TRONG NƯỚC TỪ 1951-1954

Giai đoạnMức cước
Cuối năm 1951100đ
Ngày 13/3/1952 (*)200đ
Tháng 7/1952250đ
Tháng 9/1952400đ
Đầu năm 19531.000đ
Tháng 7/1953 đến tháng 12/1954100đ Bộ tài chính

(*) Mốc 1952 cho ta cơ sở khá chắc chắn về thời điểm phát hành mẫu 200đ đỏ rơi vào khoảng đầu năm 1952.

CÁC MẪU TEM PHÁT HÀNH NĂM 1951

100đ màu xanh không răng | Phát hành 1951

100đ màu nâu không răng | Phát hành 1951

Bởi thời điểm phát hành chưa có máy đục răng tem nên 2 mẫu tem 100đ màu xanh và màu nâu là tem không răng. Nhưng tôi chưa lý giải được tại sao lại tồn tại 2 mẫu màu xanh và màu nâu với cùng một mệnh giá 100đ. Một giả thuyết được một số nhà nghiên cứu và sưu tầm tem đưa ra là do đang in dở bị hết mực nên phải chuyển sang màu khác nhưng tôi cho rằng cách giải thích này chưa được hợp lý ở điểm số lượng tem dự kiến phát hành là 3 triệu mẫu, trong khi cả 2 mẫu 100đ xanh và 100đ nâu không răng đều xuất hiện trên thị trường với số lượng rất lớn. Nếu thiếu mực thì không thể in được số lượng tem nhiều như thế.

CÁC MẪU TEM PHÁT HÀNH NĂM 1952

Tới năm 1952, cước thư trong nước tăng lên gấp đôi nên mẫu tem 200đ màu đỏ được phát hành. Một chiếc máy đục răng xuất hiện ở thời điểm này nên mẫu 200đ là tem có răng, mẫu 200đ đỏ không răng được biết đến là lượng tem tồn trong kho chưa đục hết răng còn sót lại. Do số lượng ít nên có giá trị cao hơn hẳn.

200đ màu đỏ có răng | Phát hành 1952

Sau khi có máy đục răng mới, các mẫu tem 100đ nâu và 100đ xanh không răng được mang ra đục thành tem có răng. Đúng ra chiếc máy đục răng này phải được nhập về sớm hơn để kịp lúc với thời điểm phát hành mẫu 100đ xanh và 100đ nâu nhưng không hiểu vì lý do gì mà đã bị trễ. Do vậy, tôi cho rằng 2 mẫu tem 100đ xanh và 100đ nâu có răng xuất hiện vào năm 1952. Ở đây tôi dùng từ “xuất hiện” bởi thật ra chúng đã được phát hành trước đó rồi. Một số nhà sưu tầm tem cho rằng 2 mẫu 100đ có răng này xuất hiện vào năm 1955, nhưng tôi cho rằng thời điểm này không hợp lý bởi một số mẫu in đè giá tiền xuất hiện trên 2 mẫu này, trong khi thời điểm ra đời những mẫu in đè giá tiền lại vào tháng 10 và tháng 12/1954.

100đ màu xanh có răng | Phát hành 1952

100đ màu nâu có răng | Phát hành 1952

Một số quan điểm cho rằng bộ tem này được đục răng theo phương pháp thủ công đã từng tồn tại ở bộ tem tiền nhiệm trước đó (Bác Hồ giấy dó). Hai người dùng hàng đinh cắm trên thanh gỗ ấn xuống để tạo thành răng. Kỹ thuật đục răng này được áp dụng cho những mẫu tem trên chất liệu giấy dó dễ thực hiện hơn. Đối với bộ tem này, việc đục răng được thực hiện bằng máy công nghiệp với bước răng 11½.

200đ đỏ không răng | Phát hành 1952

Những mẫu tem này được dùng trong vùng kiểm soát của Việt Minh. Có một điểm nữa mà tôi cũng chưa lý giải được đó là việc sử dụng 2 mẫu tem có răng 100đ xanh và 100đ nâu để gửi thư hầu như chưa thấy có. Tuy chúng có số lượng ít nhưng lập luận này không được chặt chẽ.


Bài viết này tôi viết dành để chia sẻ và tặng tới những người yêu thích tem. Tôi luôn để mở và không nghiêm cấm hành vi copy, sao chép nội dung hay ảnh từ bài viết này. Các bức ảnh cũng được tôi scan nguyên gốc từ trong bộ sưu tầm và tôi cũng không ký hay đóng dấu tên cá nhân của mình lên tất cả các bức ảnh.

Các bạn sưu tầm tem về chủ đề này cũng đừng ngần ngại liên hệ tới tôi để được trợ giúp về cách chơi dòng tem này, cách phân biệt thật giả cũng như xác định giá trị từng con tem.

Email: collectvn@gmail.com

Leave a Reply

Your email address will not be published.

0 Shares
Share via
Copy link
Powered by Social Snap